Hoe zit het ook alweer met de WIA?
Als werkgever betaal je premies voor de WIA: de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. Werknemers die niet meer kunnen werken door ziekte of een ongeval krijgen na twee jaar een WIA-uitkering van het UWV. De WIA kent twee soorten uitkering:
- WGA-uitkering: werknemers die tijdelijk arbeidsongeschikt zijn, krijgen vanuit de WIA een WGA-uitkering (WGA staat voor Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten).
- IVA-uitkering: mensen die blijvend arbeidsongeschikt zijn, krijgen een IVA-uitkering (IVA staat voor Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten).
Twee oorzaken terugval inkomen
‘Dat lijkt goed geregeld, maar in de praktijk kunnen je medewerkers in grote financiële problemen komen,’ vertelt Simon. ‘Na twee jaar ziekte krijg je 70 procent van je laatstverdiende inkomen. Alleen, in sommige gevallen is dat niet zo en val je nog verder terug tot een fractie van je inkomen.’ Simon vertelt wat de twee meest voorkomende oorzaken voor die extra terugval zijn:
1. De werknemer heeft een hoger jaarsalaris dan inkomensgrens UWV
Als je werknemer bijvoorbeeld € 200.000 per jaar verdiende, is 70 procent daarvan
€ 140.000, dat is € 11,666 per maand. Alleen, het maximumloon waar het UWV een uitkering op baseert is € 79.406. Dus je werknemer krijgt maximaal 70 procent van € 79.406: € 4.632 per maand: dat is in dit voorbeeld dus ruim de helft minder.
2. De werknemer komt in de WGA-vervolguitkering
Ernstiger gevolgen heeft het WGA-gat waar mensen in terechtkomen met een WGA-vervolguitkering. Als je langdurig tijdelijk arbeidsongeschikt bent, kijkt het UWV na twee jaar WGA-uitkering of je voor een deel nog kunt werken. Het deel van je voormalig inkomen dat je kunt verdienen met ander werk, is je zogenoemde ‘restverdiencapaciteit’. Simon: ‘Het UWV verplicht je daar minimaal de helft van zelf te verdienen. Lukt dat niet, dan word je ernstig gekort op je uitkering. Mensen die voor minder dan 35 procent arbeidsongeschikt worden verklaard, krijgen helemaal geen uitkering: die komen in de bijstand terecht.’
Meer informatie over de gevolgen lees je in dit artikel van EenVandaag: 'Tienduizenden mensen die arbeidsongeschikt zijn, leven in armoede door de WIA: 'Menselijke maat is ver te zoeken'.
Restverdiencapaciteit geeft vooral stress
‘Die restverdiencapaciteit is bedoeld als financiële prikkel, maar voor de veel mensen in de WGA is deze niet realistisch en vooral een extra bron van stress,’ vindt Simon. ‘Bovendien is het puur theoretisch. Het UWV zegt: “Op basis van onze database met banen, kun je nog dit bedrag verdienen.” Maar welke werkgever wil een deels afgekeurde werknemer voor een paar uur per dag aannemen? Daarnaast is de kans groot dat dat werk helemaal niet bij je past of dat je simpelweg geen werk kunt vinden.’
Voorbeeld WGA-vervolguitkering
Een NRC-artikel van 28 januari 2026 geeft een voorbeeld van een man die zijn best doet zijn restverdiencapaciteit bij elkaar te sprokkelen. Dat doet hij door flyers uit te delen voor een rondvaartbedrijf. Hij moet € 1000 per maand bijverdienen (de helft van zijn restverdiencapaciteit), anders wordt hij gekort op zijn uitkering. Zijn mentale conditie is echter zo slecht, dat hij niet aan het grensbedrag van de UWV komt. Zijn uitkering zakt hierdoor van € 2500 naar € 579 per maand.
Vervroeging vervolguitkering 2028
Alsof dit allemaal nog niet erg genoeg is, gaat vanaf 2028 de vervolguitkering waarschijnlijk een jaar eerder in. Als het wetsvoorstel door de Tweede Kamer komt, gaat namelijk de duur van de WW in 2027 omlaag van twee naar één jaar. ‘Daarmee wordt ook de periode waarin je 70 procent van je laatstverdiende loon krijgt verkort van twee naar één jaar. Werknemers kunnen dan dus eerder terugvallen in hun inkomen,’ legt Simon uit.
Ben je als werkgever verplicht hiervoor verzekeringen af te sluiten?
Tenzij het een verplichting is in de cao, ben je als werkgever niet verplicht een verzekering af te sluiten om je werknemers te beschermen tegen de extra inkomensterugval door een WIA-uitkering. Daar kun je voor kiezen.
Met een WIA-verzekering geef je je medewerkers financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid. De meest voorkomende dekkingen zijn:
- Een WGA-hiaatverzekering dekt het gat tussen 70 procent van het laatstverdiende inkomen en een eventuele terugval.
- Met een WIA-Excedentverzekering krijgen je werknemers met een hoog salaris een aanvullende uitkering, zodat ze een inkomen ontvangen boven de inkomensgrens van de UWV.
Grote financiële gevolgen werknemer
Als je het WGA-gat-risico niet verzekert, kan dat grote financiële gevolgen hebben voor je werknemers bij arbeidsongeschiktheid. ‘Maar het kan voor hen ook gevolgen hebben voor bijvoorbeeld de toekenning van een hypotheek,’ weet Simon. ‘In theorie kan je werknemer in zo’n geval zelf een inkomensverzekering afsluiten om dat WGA-gat te dichten. In de praktijk gebeurt dat heel zelden. Bovendien is het voor de werkgever goedkoper: in veel gevallen zijn de kosten van een WIA-verzekering voor je werknemers relatief laag.’
Let op: je hebt een informatieplicht!
Veel werkgevers sluiten een WIA-verzekering af vanuit goed werkgeverschap, maar er is dus geen wettelijke verplichting om zo’n verzekering af te sluiten. Simon: ‘Maar wat veel werkgevers niet weten, is dat je wél wettelijk verplicht bent om je werknemers te informeren of jij ze al dan niet hebt verzekerd tegen dit inkomensrisico. Dat blijkt uit deze uitspraak van de Rechtbank van Amsterdam uit 2023.’
In dit hoger beroep stelde de rechter de werknemer in het gelijk, omdat de werkgever niet duidelijk had gecommuniceerd dat hij geen WIA-Excedentverzekering had afgesloten. De rechter deed die uitspraak op basis van artikel 7:611 van het Burgerlijk Wetboek, die bepaalt dat je als goed werkgever een zorg- en informatieplicht hebt.
Dus als je geen WIA-aanvullingsverzekering afsluit, ben je verplicht je werknemers dat te laten weten. Simon: ‘Als je dat niet doet, loop je dus het risico dat je de financiële gevolgen voor de werknemer zelf moet dragen.’
Informatieplicht vooral een risico in het mkb
‘Het zijn vooral werkgevers in het mkb die alert moeten zijn op de informatieplicht,’ waarschuwt Simon. ‘Bij veel, vooral grotere bedrijven is in de cao opgenomen dat het WIA-gat verplicht verzekerd moet worden. Bij andere bedrijven zijn de WIA-verzekeringen onderdeel van de pensioenovereenkomst. Alleen, in het nieuwe pensioenstelsel mag dat niet meer: de WIA-verzekering moet voortaan apart geregeld worden. In sommige gevallen kiest de werkgever er dan voor om het WIA-risico niet te verzekeren. Maar dan moet hij zijn werknemers daarvan dus wel op de hoogte stellen.’
Voorbeeld gevolgen niet voldoen informatieplicht
Bij bedrijf X is de WIA-Excedentverzekering onderdeel van de pensioenregeling. Bij de overstap naar het nieuwe pensioenstelsel vervalt die verzekering. De werkgever laat na de werknemers daarover in te lichten. Een goed verdienende werknemer wordt ziek en krijgt geen aanvullende uitkering. Hij stelt zijn werkgever aansprakelijk. De rechter oordeelt dat de werkgever voor de hoge kosten moet opdraaien, omdat de werknemer vanuit de historie recht heeft op deze regeling. De werkgever moet tot de pensioendatum van de zieke werknemer € 75.000 per jaar uit eigen zak aanvullen.
Verzekeren is goed werkgeverschap
Het is natuurlijk ook goed werkgeverschap om het WIA risico wél te verzekeren voor je werknemers. ‘Bovendien kan een WIA-verzekering onderdeel uitmaken van een aantrekkelijk arbeidsvoorwaardenpakket,’ adviseert Simon. ‘Het maakt je dus aantrekkelijker als werkgever. Maar wat je ook besluit te doen, vergeet niet je werknemers daarover te informeren. Anders loop je zelf het risico op een grote financiële tegenslag.’
Voor starters