Wat is de wettelijke aansprakelijkheid van een bedrijf?
‘Wettelijke aansprakelijkheid speelt wanneer je iets gedaan hebt waardoor iemand schade ondervindt, die jij volgens de wet moet vergoeden,’ legt Bert uit. Wettelijke aansprakelijkheid kan bijvoorbeeld gaan om:
Schade veroorzaakt door jezelf of jouw werknemers
Bijvoorbeeld doordat je bij een opdrachtgever op kantoor een glas water over zijn laptop stoot. Maar het kan ook zijn dat je een fout advies hebt gegeven of een rekenfout hebt gemaakt. Als er schade ontstaat door een fout is er sprake van beroepsaansprakelijkheid, ongelukjes vallen onder bedrijfsaansprakelijkheid.
In dit artikel leggen we het verschil tussen bedrijfs- en beroepsaansprakelijkheid uit: 'Heb ik een beroepsaansprakelijkheidsverzekering nodig?'
Schade veroorzaakt door jouw diensten of producten
Bert: ‘Stel, je bakt koeken en je vergeet op de verpakking te vermelden dat er noten inzitten. Als er dan iemand met een notenallergie een ernstige reactie krijgt en in het ziekenhuis belandt, kun jij daar aansprakelijk voor worden gesteld. Of je plaatst een nieuwe schuifpui waardoor scheuren bij de buren ontstaan.’
Schade veroorzaakt door jouw eigendommen
Denk aan een boom op jouw bedrijfsterrein die omwaait en de auto van de ondernemer in het pand naast jou beschadigt. Of er valt een dakpan van jouw bedrijfspand op een voorbijganger.
Let op: je bent ook aansprakelijk voor mensen die jij inhuurt
Bedenk dat je ook aansprakelijk bent voor schade veroorzaakt door mensen die jij inhuurt om een klus te doen. Bert geeft nog een voorbeeld: ‘Stel, je bent aannemer en huurt een schilder in die de verkeerde kleur gebruikt. Dan ben jij aansprakelijk voor de schade. Misschien was je instructie niet duidelijk of blijkt de schilder kleurenblind. Hoe dan ook, jij bent degene die het op moet lossen. Dat is een financieel risico.’
Lees meer: 'Hoe verminder je het risico op aansprakelijkheid als onderaannemer?’
Wat betekent dit voor jouw bedrijf?
In al bovenstaande voorbeelden kun jij aansprakelijk worden gesteld. Als jij inderdaad aansprakelijk blijkt, moet jij de gevolgschade vergoeden. Bert: ‘Dat kan om enorme bedragen gaan, die de meeste ondernemers niet op hun spaarrekening hebben staan. Dat betekent dan dus misschien het einde van je onderneming. Gelukkig kun je zelf veel doen om dit te voorkomen.’ Hierover vertelt Bert meer bij ‘Hoe kun je je aansprakelijkheid beperken?’
Hoe wordt bepaald wie (wettelijk) aansprakelijk is?
Degene die schade heeft, kan jou daarvoor aansprakelijk stellen en jou dus vragen om de kosten te vergoeden. Vervolgens gaan de schade-afhandelaar van de betrokken partijen bekijken wie de schade heeft veroorzaakt. ‘Na een verkeersongeluk is dat veel eenvoudiger,’ legt Bert uit. ‘Er zijn duidelijke verkeersregels die bepalen of je wel of niet wettelijk aansprakelijk bent na een aanrijding. In de zakelijke dienstverlening is dat minder duidelijk. Het kan heel lastig zijn om vast te stellen wie moet opdraaien voor de schade, zeker als er meerdere ondernemers betrokken zijn.’
Lees meer: 'Stappenplan: iemand aansprakelijk stellen voor schade'
Wie is wettelijk aansprakelijk?
Stel, de beplating van een nieuw gebouw laat los en valt. Was het een fout van de architect, van degene die de ondergrond heeft gemaakt of van de maker van het ophangsysteem? Als dat duidelijk is, gaan de schade-afhandelaars kijken naar hoe de betrokken partijen zich hebben beschermd. Wat staat er in de voorwaarden over aansprakelijkheid? Wat staat er in het contract? Bert: ‘Het is mogelijk dat de leverancier van de haakjes uiteindelijk als de aansprakelijke wordt aangewezen. Als hij niet goed verzekerd is, kan hij zomaar een schade van 10+ miljoen in de schoenen geschoven krijgen.’
Hoe kun je je wettelijke aansprakelijkheid beperken?
Met onderstaande 3 tips kun je het risico dat jij aansprakelijk wordt gesteld voor een schade beperken.
1. Stel duidelijke voorwaarden op
Met duidelijke algemene voorwaarden kun je voor een deel je aansprakelijkheid beperken. Bert: ’In de zakenwereld mag je in je leveringsvoorwaarden vastleggen: “Ik wil dit werk doen, maar ik ben niet aansprakelijk voor gevolgschade die daaruit voorkomt.” Of: “Ik kan alleen aansprakelijk gesteld worden voor een bedrag van maximaal twee keer de offertewaarde.” Let op: dat mag niet als je werkt voor een particulier. Bovendien, algemene voorwaarden zijn géén alternatief voor een bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.’ Vraag je brancheverenging om standaardvoorwaarden of stel ze samen met een gespecialiseerde jurist op.
2. Controleer het contract
Zorg dat je elke opdracht begint met duidelijke afspraken, ook over de aansprakelijkheid. ‘Na een schade kijken verzekeraars ook altijd wat er in het contract is vastgelegd over aansprakelijkheid,’ vervolgt Bert. ‘Want ook in een contract kun je je aansprakelijkheid tot een bepaald bedrag beperken. En ook hier is weer een verschil tussen zakelijk en particulier: in een contract tussen zakelijke partijen gelden geen beperkingen voor wat je vastlegt. Daar moet de andere partij natuurlijk wel mee akkoord gaan. In een contract met een particulier kan dat niet. Dat is doorgaans een exacte omschrijving van de werkzaamheden en afspraken.’
3. Kies de juiste rechtsvorm
Zzp’ers lopen het risico om persoonlijk aansprakelijk gesteld te worden voor schade die zij – of de mensen die ze inhuren - veroorzaken. Zij kunnen al een hoop ellende voorkomen met de keuze voor een rechtsvorm die hun aansprakelijkheid beperkt. Bert: ‘Bij de start van je bedrijf, moet je een rechtsvorm kiezen. De meeste zzp’ers kiezen voor een eenmanszaak of een vereniging onder firma (VOF). Met die rechtsvorm ben je privé verantwoordelijk voor de schulden en verplichtingen van je bedrijf. Daardoor kunnen schuldeisers ook beslag leggen op persoonlijke bezittingen, zoals je huis, auto of spaargeld. Die onbeperkte aansprakelijkheid kan grote financiële en persoonlijke gevolgen hebben. Als je kiest voor een besloten vennootschap (bv) of een naamloze vennootschap (nv), dan blijft je aansprakelijkheid beperkt tot je bedrijf.’
Lees meer: 'Aansprakelijkheid BV, VOF, maatschap, vereniging, stichting en andere rechtsvormen'
Als je toch wettelijk aansprakelijk blijkt
Het kan iedere ondernemer gebeuren: wat als je - ondanks alles - toch een keer wettelijk aansprakelijk wordt gesteld. Dan helpt het dat je goed bent voorbereid.
Zorg dat je goed verzekerd bent
‘Eigenlijk kun je als ondernemer niet zonder een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB),’ vindt Bert. ‘Zelf als je alle voorzorgsmaatregelen hebt genomen, kan er nog schade ontstaan waar jij verantwoordelijk voor bent. Als je je aansprakelijkheid zakelijk niet goed geregeld hebt, loop je het risico aansprakelijk te worden gesteld voor een grote schade. Je kunt failliet gaan door de hoge bedragen die je moet ophoesten om die schade te vergoeden.’
Wat is een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven?
Je bent met een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) verzekerd voor schade die jij of je medewerkers per ongeluk veroorzaken bij anderen. Dat kan gaan om letselschade (lichamelijke schade) of schade aan spullen. Deze verzekering staat ook bekend als een ‘bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering’ of ‘aansprakelijkheidsverzekering voor zzp’ers’.
Zorg dat de gegevens op je polis kloppen
Ook heel belangrijk, is dat de je bedrijfsactiviteiten goed op de polis van je AVB staan. ‘Als je iets anders gaat doen, moet de verzekeraar dat weten,’ benadrukt Bert. ‘Je premie is afgestemd op de risico’s die horen bij jouw bedrijfsactiviteiten, maar je dekking ook. Dus als je schade veroorzaakt tijdens andere werkzaamheden dan op je polis staan, loop je het risico dat de schade niet vergoed wordt. Daarom is het belangrijk dat je je verzekeraar op de hoogte stelt als je iets anders (erbij) gaat doen.’
Lees meer: 'Zijn je verzekeringen nog up-to-date? Doe de jaarlijkse check!'
Kies voor rechtsbijstand
Als je het risico loopt om voor grote bedragen aansprakelijk gesteld te worden, raadt Bert een zakelijke rechtsbijstandverzekering aan. Deze verzekering biedt juridische hulp, advies en vergoed onafhankelijke deskundigen en proceskosten. Bert: ‘Als je dan aansprakelijk wordt gesteld, kunnen juridische experts voor je uitzoeken of jij wel écht aansprakelijk bent en zo ja, hoe de financiële schade zoveel mogelijk beperkt kan worden. Misschien is de schade niet verzekerd, maar rechtsbijstand kan er ook voor zorgen dat een schadeclaim veel lager uitvalt.’
Laat je adviseren
De moraal van dit verhaal is volgens Bert, dat je als ondernemer je zaakjes goed op orde moet hebben. ‘Je hebt als ondernemer de verantwoordelijkheid om te zorgen voor de juiste rechtsvorm en voor duidelijke voorwaarden en contractuele afspraken. Wat er dan nog misgaat, pakken wij als tussenpersoon of verzekeraar op. En we helpen je graag met advies over welke verzekering het beste bij jou en jouw onderneming past.’
Voor starters