In dit artikel ontdek je:
- Wat duurzaam ondernemen inhoudt
- De voordelen van duurzaam ondernemen
- Een stappenplan om het in jouw bedrijf te integreren
- KPI’s om je voortgang inzichtelijk te maken
Wat is duurzaam ondernemen?
Duurzaam ondernemen (ook wel duurzaam ondernemerschap of milieubewust ondernemen) betekent dat je in je zakelijke keuzes rekening houdt met mens, milieu en resultaat. Je stuurt niet alleen op winst, maar ook op een positieve impact. Denk daarbij aan duurzaam inkopen, energiegebruik, logistiek, duurzame productie en de manier waarop je met medewerkers en leveranciers omgaat.
Kort gezegd: duurzaam ondernemen is beter voor de planeet, aantrekkelijker voor klanten en efficiënter voor je bedrijfsvoering.
Waarom zou je beginnen met duurzaam ondernemen?
Er zijn veel verschillende redenen om duurzaam te ondernemen. De belangrijkste voordelen:
Kostenbesparing
Door minder energie te verbruiken, minder afval te produceren en de logistiek efficiënter in te richten, kun je de bedrijfskosten aanzienlijk verlagen. Concrete voorbeelden hiervan zijn het overstappen op LED-verlichting, het verbeteren van de isolatie van bedrijfsruimtes, het optimaliseren van routes voor transport en het gebruikmaken van herbruikbare verpakkingen.
Sterker merk en hogere klantloyaliteit
Consumenten en zakelijke opdrachtgevers kiezen steeds vaker voor duurzame ondernemers met een duidelijke en aantoonbare impact.
Talent aantrekken en behouden
Medewerkers willen werken voor betekenisvolle organisaties. Duurzame keuzes verhogen trots en betrokkenheid.
Toegang tot tenders en subsidies
Steeds meer aanbestedingen vragen om aantoonbare duurzaamheidscriteria. Door in te zetten op duurzaam ondernemen vergroot je je winkans.
Risicobeheersing
Door duurzaam te ondernemen wordt je bedrijf minder afhankelijk van schommelende energieprijzen en grondstoffen. Bovendien is jouw organisatie hierdoor beter voorbereid op nieuwe wet- en regelgeving.
Innovatie en nieuwe omzet
Duurzaamheid vraagt om vernieuwing van processen en proposities en kan verrassende nieuwe inkomsten opleveren.
Concurrentievoordeel
Wie nu investeert, pakt voorsprong. Wachten kost marktaandeel.
Stappenplan: van intentie naar duurzame bedrijfsvoering
Duurzaam ondernemen is makkelijker dan je denkt! Met een duidelijk stappenplan pak je het slim aan. Zo maak je niet alleen het verschil voor het milieu, maar wordt jouw organisatie ook sterker. Zet samen de schouders eronder en zie hoe jullie stap voor stap echt verder komen. Dit plan helpt je om doelgericht te werken aan een duurzame toekomst en je ambities waar te maken.
Stap 1. Bepaal je nulmeting (waar sta je nu?)
Om een goed beeld te krijgen van waar je organisatie staat op het gebied van duurzaamheid, is het belangrijk om eerst een nulmeting uit te voeren. Hierbij inventariseer je de belangrijkste onderdelen van je bedrijfsvoering, zodat je gericht kunt bepalen waar de grootste verbeterkansen liggen. Denk bijvoorbeeld aan:
- Energie: verbruik per locatie/activiteit, piekuren, contracten.
- Materialen en afval: volumes, recyclingpercentages, retourstromen.
- Mobiliteit en logistiek: kilometers, CO₂ per kilometer, beladingsgraad.
- Inkoop: aandeel duurzame leveranciers/certificeringen.
- Mensen: verzuim, veiligheid, opleidingsuren, diversiteit.
Tip: begin kleinschalig en overzichtelijk. Een eenvoudige Excel of dashboard met 5 tot 10 kern-KPI’s is genoeg om momentum te creëren.
Stap 2. Kies focus: waar maak je de meeste impact?
Kies 2 of 3 impactgebieden die belangrijk zijn voor je bedrijf, marge en merk, zoals energiegebruik, logistiek of verpakkingen.
Stap 3. Stel concrete doelen (SMART)
SMART-doelen stel je op door ze Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden te maken. Zo weet je precies wat je wilt bereiken, kun je de voortgang eenvoudig volgen en is het duidelijk wie verantwoordelijk is en binnen welke termijn het doel gehaald moet worden. Dit voorkomt vaagheid en helpt je gericht actie te ondernemen, waardoor de kans op succes aanzienlijk groter wordt.
Als het gaat om duurzaam ondernemen, kunnen dit doelen zijn:
- 30% energiereductie in 18 maanden
- 100% gerecyclede of herbruikbare verpakking in 12 maanden
- 50% elektrische bezorgvloot in 24 maanden
- 90% van leveranciers met ESG-criteria binnen 12 maanden
Stap 4. Integreer duurzaam handelen in processen
Om duurzaam ondernemen echt te laten slagen, is het belangrijk om duurzaam handelen te verankeren in alle bedrijfsprocessen. Dit betekent dat duurzaamheid niet als los initiatief wordt gezien, maar als integraal onderdeel van de dagelijkse werkzaamheden en besluitvorming. Denk bijvoorbeeld aan:
- Inkoop: veranker duurzaamheid in contracten en SLA’s.
- Operations: standaardiseer besparingsmaatregelen (checklists, werkinstructies).
- IT & data: meet, rapporteer en automatiseer waar mogelijk.
- Financiën: koppel budgetten en businesscases aan ESG-doelstellingen.
Stap 5. Maak het zichtbaar (intern & extern)
Duurzaam ondernemen heeft meer effect als jouw organisatie de doelen, prestaties en uitdagingen transparant deelt. Dit vergroot draagvlak, stimuleert verbetering en inspireert anderen om ook duurzaam te werken. Zo ontstaat een gedeelde cultuur waarin duurzaamheid centraal staat.
- Intern: wekelijkse KPI-update, maandelijkse ‘impact-momenten’, beloon teams.
- Extern: transparante rapportage, klantcases en keurmerken waar relevant.
- Vermijd greenwashing: concreet, meetbaar, verifieerbaar. Benoem ook wat nog niet lukt.
Stap 6. Blijf verbeteren (PDCA)
Zorg dat je blijft verbeteren met de Plan–Do–Check–Act-methode: evalueer elk kwartaal, pas doelen aan, schaal succes op en stop met wat niet werkt.
Meten = weten: 8 KPI’s voor duurzaam ondernemen
Duurzaam ondernemen vraagt om duidelijke sturing en meetbare KPI’s. Met onderstaande voorbeelden zie je snel resultaat en signaleer je knelpunten op tijd.
- Energie-intensiteit
- CO₂-uitstoot
- Afvalreductie en recyclingpercentage
- Watersverbruik
- Duurzame inkoopratio
- Duurzame logistiek
- Medewerkersbetrokkenheid
- Omzet uit duurzame proposities
Begin pragmatisch. Perfecte data is geen voorwaarde om te starten; wel om te verbeteren.
Voor starters