Wat als je (langdurig) ziek bent als zelfstandige?
Max Serpenti, adviseur inkomensverzekeringen bij ABN AMRO Verzekeringen, spreekt dagelijks ondernemers over de vraag ‘wat gebeurt er als je morgen ziek wordt?’. Max: “Veel ondernemers denken: ‘dat overkomt mij niet’. Maar ziekte of een ongeval kan iedereen overkomen. Als je dan niet verzekerd bent, kan de impact enorm zijn. In het ergste geval moet je je huis en/of bedrijf verkopen en blijf je met schulden achter. Terwijl je bij ziekte juist rust nodig hebt om te kunnen herstellen.”
Groot misverstand: heb je als ondernemer recht op de Ziektewet?
“Een groot misverstand is dat ondernemers denken dat er altijd wel een vangnet van de overheid is. Bijvoorbeeld van de gemeente of het UWV. Maar als zelfstandig ondernemer heb je geen recht op een Ziektewetuitkering of WW-uitkering. Veel ondernemers onderschatten dit risico.”
Wat gebeurt er als je géén arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) hebt?
Max: “Stel je voor: je bent zelfstandig ondernemer. Je bedrijf loopt goed en je hebt je leven ingericht op het inkomen dat je verdient. Maar dan word je ziek. Tijdelijk of langdurig. Vanaf dat moment stopt je inkomen direct. Facturen blijven liggen, opdrachten vallen weg en er komt geen geld meer binnen. In het begin kun je misschien nog terugvallen op je spaargeld. Maar dat is vaak sneller op dan je verwacht. Zeker als je nog geen grote buffer hebt opgebouwd.
In mijn gesprekken met ondernemers laat ik aan de hand van berekeningen zien wat er gebeurt als je niet verzekerd bent. Als alleenstaande komt er dan helemaal geen inkomen meer binnen. Heb je een partner, dan kun je nog terugvallen op zijn of haar inkomen. Maar is dat voldoende om rond te komen en de vaste lasten te betalen? En wat als je partner ook wegvalt? Heb je een gezin, dan is de impact nog groter. Dan gaat het ook om de toekomst van je kinderen. Kunnen zij bijvoorbeeld later nog gaan studeren? Dit zijn allemaal vragen die dan ineens heel belangrijk zijn.
In het ergste geval moet je je huis en/of bedrijf verkopen. Pas wanneer je echt geen vermogen meer hebt, kun je een bijstandsuitkering krijgen. Maar dat betekent dat je eerst je spaargeld en andere middelen moet opmaken. Soms is schuldhulpverlening nog de enige oplossing.”
Wat gebeurt er als je wél een AOV hebt?
Max: “Met een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) ziet het plaatje er heel anders uit. Met deze verzekering ontvang je een maandelijkse uitkering wanneer je door ziekte of een ongeval (tijdelijk) arbeidsongeschikt raakt. De uitkering is gebaseerd op het bedrag dat je vooraf hebt verzekerd en is bedoeld om je inkomen (gedeeltelijk) te vervangen.
Stel je verdient € 80.000 per jaar en verzekert € 60.000. Op het moment dat je arbeidsongeschikt raakt, ontvang je ongeveer € 3.000 netto per maand. Dat is misschien minder dan je normale inkomen, maar vaak wel voldoende om je vaste lasten te blijven betalen. Die zekerheid zorgt voor financiële én mentale rust, zodat je zonder zorgen kunt herstellen.
Wat is verzekerd met een arbeidsongeschiktheidsverzekering?
Met een AOV ben je in principe verzekerd voor alle ziektes, zowel lichamelijk als geestelijk. Wel moet de ziekte medisch vast te stellen zijn. Een aantal zaken zijn altijd uitgesloten van de dekking, zoals:
- opzet of roekeloosheid;
- drugsgebruik;
- fraude;
- beoefenen van gevaarlijke sporten;
- het niet (tijdig) betalen van de premie.
Vermogensbescherming
Een AOV kan ook dienen als bescherming van je vermogen. Vooral ondernemers die het einde van hun loopbaan naderen en al een flink pensioen of buffer hebben opgebouwd, denken soms dat een verzekering niet meer nodig is. Toch kan een AOV juist in die fase slim zijn. De uitkering kan je inkomen opvangen, zodat je je opgebouwde pensioen of buffer nog niet hoeft te gebruiken. Ondernemers kiezen er dan voor om hun AOV niet stop te zetten, maar bijvoorbeeld aan te passen naar een lager verzekerd bedrag of een langere wachttijd.
Preventie psychische klachten
Wat veel ondernemers tot slot niet weten, is dat psychische klachten de nummer één oorzaak zijn van arbeidsongeschiktheid. Bijvoorbeeld door een burn-out, stress of een relatiebreuk. Je ziet dat ondernemers dan vastlopen en hulp nodig hebben. Bij veel verzekeraars kun je daarom binnen de AOV gebruikmaken van een preventiepakket. Denk aan gesprekken met een psycholoog, coaching, gezondheidschecks of zelfs slaaptraining. Je krijgt dan een aantal consulten vergoed. Door klachten vroeg aan te pakken, voorkom je dat je volledig uitvalt.”
In het artikel ‘Arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV): wat is het en heb jij er één nodig?’ wordt uitgebreider uitgelegd wat de verzekering inhoudt en wat wel en niet verzekerd is.
Wat kun je doen als je geen verzekering wilt afsluiten?
Max: “Veel ondernemers vinden een AOV te duur. Maar wat vaak wordt vergeten, is dat de premie aftrekbaar is van de belasting. Toch kiezen sommige ondernemers ervoor om geen verzekering af te sluiten. Er zijn een paar alternatieven: een buffer opbouwen of deelnemen aan een broodfonds.
Buffer opbouwen
Het is altijd verstandig om een buffer op te bouwen. Maar in de praktijk is dit bijna nooit voldoende om langdurige arbeidsongeschiktheid mee op te vangen. Wil je hetzelfde bedrag opbouwen als wat een verzekeraar bij arbeidsongeschiktheid aan je uitkeert, dan moet je flink sparen. Hoe groot dat verschil is, wordt vaak onderschat. Een verzekeraar kan soms in totaal wel ruim een miljoen euro uitkeren. Dat bedrag kunnen maar weinig mensen zelf bij elkaar sparen.”
Broodfonds
Een broodfonds wordt ook vaak genoemd als alternatief. Een broodfonds bestaat uit een groep ondernemers die een vereniging vormt. Met als doel elkaar financieel te steunen bij ziekte. Als lid stort je maandelijks een bedrag op jouw persoonlijke broodfondsrekening. De hoogte van de maandelijkse inleg hangt af van de uitkering die je nodig denkt te hebben bij arbeidsongeschiktheid. Kun je door ziekte niet meer werken, dan ontvang je na een maand wachttijd van alle deelnemers een bedrag op je rekening. Samen vormt dit jouw uitkering.
Een broodfonds klinkt aantrekkelijk, maar er zijn ook nadelen. Zo ontvang je maximaal twee jaar lang een uitkering. Ben je na twee jaar nog steeds ziek of arbeidsongeschikt? Dan heb je alleen nog recht op een bijstandsuitkering, als je al aan de bijstandseisen voldoet. En als de ‘pot’ leeg is, omdat anderen er ook gebruik van hebben gemaakt, ontvang je ook niets.”
Welke verzekeringen zijn nog meer geschikt voor een ondernemer bij ziekte?
Max: “Een arbeidsongeschiktheidsverzekering is de basis. Daarmee zorg je ervoor dat je inkomen (deels) doorloopt als je zelf niet meer kunt werken. Afhankelijk van je situatie is het slim om ook verder te kijken dan alleen je eigen inkomen. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met je bedrijf als jij uitvalt? En heb je ook nagedacht over de gevolgen wanneer je komt te overlijden?
Extra kostenverzekering
Heb je een eigen praktijk of bedrijfspand? En wil je dat je bedrijf blijft doordraaien wanneer jij ziek bent? Dan kun je naast de AOV ook een verzekering voor vaste kosten afsluiten. Denk aan de kosten voor energie, huur en telefonie. Soms is het nodig een vervanger (waarnemer) in te huren. Ook daar kun je je extra voor verzekeren. Let op: verzekeraars hanteren verschillende namen voor deze aanvullende dekking, zoals ‘extra kostenverzekering’ of ‘bedrijfslastenverzekering’.
Ongevallenverzekering
Daarnaast is er de zakelijke ongevallenverzekering. Deze schadeverzekering keert eenmalig een bedrag uit bij blijvende invaliditeit of overlijden als direct gevolg van een ongeval. Het geld kun je gebruiken om inkomstenverlies te compenseren. Of om bijvoorbeeld je woning of auto rolstoeltoegankelijk te maken. Overlijd je door het ongeval? Dan ontvangen je nabestaanden de uitkering. Je kunt de verzekering ook afsluiten voor je werknemers, ingehuurde krachten en vrijwilligers.
Een belangrijk verschil met de arbeidsongeschiktheidsverzekering is dat de ongevallenverzekering eenmalig een bedrag uitkeert. Deze verzekering vervangt dus niet doorlopend het inkomen. Daarnaast keert de verzekering alleen uit bij blijvend letsel of overlijden, niet bij langdurige ziekte.
Lees meer in het artikel ‘Zakelijke ongevallenverzekering: wat is het en heb jij er een nodig?’.
Overlijdensrisicoverzekering
Een scenario waar je als ondernemer tot slot liever niet aan denkt, is dat je komt te overlijden. Gebeurt dit wel, dan wil je natuurlijk je nabestaanden zo goed mogelijk achterlaten. Een overlijdensrisicoverzekering kan daarbij helpen. Je bepaalt zelf de hoogte van het bedrag, hoe lang de verzekering loopt en wie het bedrag ontvangt na jouw overlijden. Je betaalt hiervoor maandelijks een premie. Vroeger was deze verzekering verplicht bij het afsluiten van een hypotheek, maar dat is niet meer zo. Niet iedereen is dus verzekerd bij overlijden, terwijl de impact (op een gezin) enorm is.”
Tips van de expert
Max heeft tot slot nog een paar tips voor ondernemers die een AOV willen afsluiten:
Neem contact op met je verzekeringsadviseur
“Je kunt een arbeidsongeschiktheidsverzekering zelf online afsluiten, maar persoonlijk advies van een verzekeringsadviseur is eigenlijk onmisbaar. De verzekering is namelijk best complex. Bovendien kan een adviseur jouw risico’s volledig in kaart brengen en zorgen dat jij de dekking krijgt die bij jouw situatie past. Online kun je de verzekering nooit zó op maat maken.
Lees meer in het artikel ‘Online AOV’s vergelijken: waar moet je op letten?’.
Kies een betrouwbare verzekeraar
Nieuwe aanbieders adverteren soms met lage premies. Maar weet je ook met wie je in zee gaat? Een AOV loopt vaak tientallen jaren. Kun je over tien jaar nog steeds contact opnemen met jouw partij?
Kom nu in actie, vóór de verplichte AOV
Op dit moment is een arbeidsongeschiktheidsverzekering nog niet verplicht. Maar dit gaat wel veranderen. Ik wil ondernemers op het hart drukken om hier nu al goed over na te denken, want de verplichte AOV ziet er heel anders uit dan de reguliere verzekering.
Zo bedraagt de uitkering die je bij arbeidsongeschiktheid krijgt maximaal het wettelijk minimumloon. Voor veel ondernemers is dit te weinig om van rond te komen, omdat zij vaak (veel) meer verdienen. Daarnaast is de wachttijd standaard twee jaar. Raak je arbeidsongeschikt? Dan moet je twee jaar wachten voordat je recht hebt op een uitkering. Die tijd moet je zelf financieel zien te overbruggen.
Tot slot gaat de overheid op een gegeven moment een peildatum invoeren. Vanaf dat moment moeten alle nieuwe polissen tot de AOW-leeftijd lopen. Je kunt er dan dus niet meer voor kiezen om je tot je 60e of 65e te verzekeren, wat nu nog wel het geval is. Zeker voor fysiek zware beroepen is de hogere leeftijdsgrens een ingrijpende maatregel.
Wie geen AOV heeft, wordt op een gegeven moment automatisch in de verplichte regeling geplaatst. Als jij denkt: ‘die verplichte AOV is niets voor mij’, dan is dit hét moment om in actie te komen. Nu heb je nog de vrijheid om een passende verzekering af te sluiten. Met een betere dekking, kortere wachttijd en meer keuze. Wacht dus niet af en laat je goed informeren.”
Lees meer in het artikel '8 vragen & antwoorden over de verplichte AOV'.
Heb jij vragen over de arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV)? Neem dan contact op met je verzekeringsadviseur.
Voor starters