Wat is de Wtta?
De Wet Toelating Terbeschikkingstelling van Arbeidskrachten (Wtta) verplicht alle ondernemers die tegen een vergoeding personeel uitlenen om toelating tot het NAU-register aan te vragen. ‘Alleen als de NAU je toelating goedkeurt, mag je arbeidskrachten blijven uitlenen,’ vertelt Irma. ‘Daarvoor moet je bedrijf aan een aantal strenge eisen voldoen. Als je je bedrijf op tijd – dus voor het eind van 2026 - aanmeldt, mag je tijdens de verwerking van je aanvraag blijven uitlenen. Je valt dan onder de overgangsregeling.’
Waarom komt deze wet er?
‘De overheid wil met deze verplichte registratie wantoestanden tegengaan die vooral in de vleesverwerking en de agrarische sector voorkomen,’ legt Irma uit. ‘Je hoort weleens verhalen over 20 Roemenen die in een tent op het fabrieksterrein worden ondergebracht. Dit soort uitbuiting van buitenlandse werknemers door malafide uitleners komt gelukkig maar heel incidenteel voor. Natuurlijk is het belangrijk dat de overheid daar een stokje voor steekt. Het is alleen jammer dat alle arbeidsbemiddelaars daar nu de prijs voor betalen.’
Voor wie geldt de wet?
Deze wet is dus bedoeld om het kaf van het koren te scheiden, maar treft álle uitzend-, detachering- en payrollorganisaties in Nederland. ‘Van eenpitters tot grote, internationale bureaus,’ legt Irma uit. ‘Uitleners die maar een klein deel van hun omzet halen uit de uitleen van werknemers, mogen bij de NAU een ontheffing aanvragen. Je bedrijf wordt dan wel opgenomen in het openbare register, maar je hoeft geen toelating aan te vragen.’
Twijfel je of jouw bedrijf onder de wet valt? Kijk dan op: 'Moet u toelating aanvragen?' van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt. Daar zie je wanneer je officieel een uitlener bent en of je onder de omzetgrens valt. Je leest daar ook welke documenten je moet aanleveren om ontheffing aan te vragen.
Let op: de wet treft ook inleners!
Ook organisaties die werknemers inlenen, krijgen met de Wtta te maken. ‘Als de uitlener die jou werknemers levert niet in het NAU-register staat, kun je een forse boete krijgen van de Nederlandse Arbeidsinspectie,’ waarschuwt Irma. ‘Die boete kan oplopen tot € 90.000 per overtreding. Check daarom voordat je in zee gaat met een uitzend-, detachering- of payrollorganisatie of die in het NAU-register staat. Je hebt daarin een actieve controleplicht. Daarnaast moet je als inlener vóór de start van de werkzaamheden vastleggen via welke uitlener je personeel inzet. Ook ben je verantwoordelijk voor de aanlevering van jullie arbeidsvoorwaarden aan de uitlener.’
Zie ook: 'Checklist: wat moet u doen als inlener?' van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt.
Hoe meld je je bedrijf aan voor de overgangsregeling?
Heb je op dit moment al een uitleenbedrijf? Dan moet je dat tussen 1 november en 31 december aanmelden bij de NAU. Dat kan met het digitale aanmeldformulier dat je straks op deze speciale website vindt: 'Aanmelden voor de overgangsregeling'.
Aan welke eisen moet je bedrijf voldoen om toegelaten te worden?
Na 1 januari 2028 mag je alleen nog werknemers uitlenen met een toelating of ontheffing van de NAU. Daarvoor moet je aan een aantal strenge eisen voldoen. ‘Een door de NAU aangewezen inspectie-instelling controleert dan of je je werk goed doet. Of je voldoet aan het ‘normenkader’ heet dat officieel. Als dat niet het geval blijkt, raak je je licentie kwijt.’
Wat houdt het normenkader in?
De inspectiedienst kijkt onder meer of je de juiste sociale premies afdraagt en of je financieel goed voor je werknemers zorgt. ‘Ze kijken bijvoorbeeld:
- of de werknemers die jij uitleent dezelfde beloning krijgen als mensen die vast in dienst zijn bij de inlenende partij;
- of ze dezelfde arbeidsvoorwaarden krijgen;
- of je een goede regeling voor loondoorbetaling bij langdurige ziekte hebt;
- of je een pensioenregeling biedt.
Let op: een positief inspectierapport is nog geen toelating
Als je aan al die eisen voldoet, krijg je een positief inspectierapport. Maar dat betekent nog niet dat je een toelating tot het register krijgt. Eerst vraag je nog toelating aan bij de NAU, waarvoor je onder andere dit inspectierapport moet aanleveren.
Meer daarover lees je onder het kopje ‘Hoe vraag je toelating aan voor het NAU-register?’
Niet verplicht voor bedrijven met een SNA-keurmerk
Overigens hoeven bedrijven met een keurmerk van de Stichting Normering Arbeid (SNA) zich niet aan te melden voor de overgangsregeling. Irma: ‘Bedrijven met een SNA-keurmerk worden al twee keer per jaar gecontroleerd op hun bedrijfsvoering en afdrachten. Ze moeten wél aan de andere voorwaarden voor toelating voldoen.’
Wat gebeurt er als je niets doet?
Vanaf 1 januari 2028 riskeer je forse boetes of een verbod als je dan geen toelating of ontheffing hebt van de NAU. Als je je niet aanmeldt voor de overgangsregeling, loop je het risico dat de NAU op 1 januari 2028 je aanvraag nog niet heeft verwerkt. In dat geval mag je vanaf die datum geen werknemers meer uitlenen.
Wat betekent de Wtta voor je verzekeringen?
Voldoen aan het normenkader betekent onder andere dat je een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven moet afsluiten. Daarmee is de schade gedekt die de werknemers die jij uitleent oplopen tijdens hun werk bij de inlener.
Irma: ‘Een verzuimverzekering is niet verplicht, maar je wordt wel wettelijke verplicht om het loon door te betalen van door jou uitgeleende zieke werknemers. Als een door jou uitgeleende werknemer langere tijd ziek wordt, moet je 70 procent van het loon uit eigen zak doorbetalen. Zonder verzuimverzekering ga je dan failliet.’
Sommige uitleners denken dat ze geen verzuimverzekering nodig hebben omdat ze alleen maar jonge mensen uitlenen. Maar juist bij mensen tussen de tussen de 25 en 40 jaar is de kans op uitval groot. Want zij hebben vaak heel veel ballen in de lucht te houden.’
Hoe vraag je toelating aan voor het NAU-register?
Vanaf 1 mei tot en met 30 juni 2027 kunnen uitleners hun verplichte toelating aanvragen via Toelating-uitleenmarkt.nl. Je moet daarbij niet alleen met een positief inspectierapport aantonen dat je aan de eisen voldoet, maar ook een Verklaring Omtrent het Gedrag voor rechtspersonen (VOG RP) laten zien. Deze VOG geldt voor alle belangrijke personen in je bedrijf. Daarnaast moet je een waarborgsom van € 100.000 betalen.
Startende uitleners betalen een waarborgsom van € 50.000, en uitleners die al lagere tijd gecontroleerd uitlenen, kunnen een vrijstelling krijgen. ‘Die waarborg gebruikt de overheid als je je financiële verplichtingen niet nakomt, zoals loonbetaling en afdracht sociale premies. Die krijg je terug wanneer je je vier jaar aan de regels hebt gehouden.’
Begin nu al met voorbereiden
Irma: ‘Volgend jaar moet je al je documenten op orde hebben en voldoen aan de sociale wetgeving (het eerder genoemde normenkader van de Wtta). Ik adviseer uitleners om niet tot volgend jaar te wachten, maar nu alvast de nodige voorbereidingen te treffen. Kijk bijvoorbeeld alvast óf je toelating moet aanvragen en zo ja: zorg dat je aan alle eisen voldoet.’
Wat zijn de financiële gevolgen van de Wtta?
Irma voorziet dat vooral startende ondernemers het straks moeilijk krijgen door de Wtta. ‘De Wtta heeft een behoorlijke financiële impact voor uitleners. Je moet minstens een halve ton aan waarborg kunnen ophoesten. Daarnaast betaal je aanvraag- en registratiekosten. Bovendien moet je verplicht (extra) verzekeringen afsluiten en in sommige gevallen een WIA- en pensioenregeling bieden.’
We denken graag met je mee
Irma spreekt dagelijks ondernemers die actief zijn in arbeidsbemiddeling. ‘Ik vind het belangrijk dat onze klanten tijdig volledig op de hoogte zijn van de nieuwe wettelijke verplichtingen. Daarom vraag ik in elk gesprek of ze weten wat de Wtta voor hun organisatie betekent. Veel van hen zeggen het lastig te vinden om dat te bepalen.
Daarom adviseer ik alle uitleners én inleners om op tijd te onderzoeken of de wet gevolgen heeft voor jouw bedrijf en welke voorbereidingen nodig zijn. Bekijk bijvoorbeeld de informatie van de overheid of neem contact op met je adviseur. Zo voorkom je verrassingen als straks de nieuwe regels ingaan.’
Voor starters