Vanaf 1 juli strengere regels voor bestuur van verenigingen en stichtingen

Verenigingen en besturen, opgelet! Op 1 juli 2021 treedt de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) in werking. Deze wet is bedoeld om beter bestuur mogelijk te maken. En vooral: om schadelijke activiteiten binnen besturen te voorkomen, zoals wanbestuur, onverantwoordelijk financieel beheer en misbruik van positie

Waarom de WBTR?

‘De WBTR komt er om besturen van verenigingen en stichtingen te helpen zich te professionaliseren,’ zegt Jaap Scholte, relatiemanager bij ABN AMRO Verzekeringen. De nieuwe regels en verplichtingen over taken, bevoegdheden en aansprakelijkheid moeten misstanden onmogelijk maken, zoals ‘een greep uit de kas’ en vriendjespolitiek. Jaap: ‘Het wetsvoorstel is een reactie op een aantal incidenten. Bij een woningbouwvereniging, een thuiszorgorganisatie en een onderwijsgroep konden bestuurders zichzelf verrijken of frauderen en brachten daarmee hun instelling in grote financiële problemen. Met deze wet wil de overheid dergelijke incidenten voorkomen.’

 

Voor wie gaat de WBTR gevolgen hebben?

De WBTR geldt voor alle besturen van stichtingen en verenigingen. In Nederland zijn er honderdduizenden stichtingen en verenigingen, van heel groot tot heel klein: van de Hartstichting tot de woningbouwvereniging tot de curlingvereniging. Er waren al duidelijke regels voor vennootschappen. De WBTR trekt de regels voor stichtingen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen nu gelijk aan die voor vennootschappen.

 

Risico verlagen

Jaap Scholte legt uit waarom ABN AMRO Verzekeringen met dit artikel aandacht besteedt aan deze nieuwe wet. ‘Alle Nederlanders worden geacht de wet te kennen en daarnaar te handelen. Iedereen weet bijvoorbeeld dat je niet door rood mag rijden. Doe je dat toch, dan riskeer je een boete. Door de belangrijkste punten van de WBTR onder de aandacht te brengen, willen we het risico helpen verkleinen dat besturen de fout ingaan - zeker als dat onbewust gebeurt.

 

Hoofdpunten WBTR: wat moet u aanpassen? 

Er zijn een aantal punten in de WBTR die uw onmiddellijke aandacht vragen. Voor die zaken doet u er verstandig aan de statuten aan te passen, zodat u de nieuwe regels en afspraken zwart-op-wit heeft. Dat moet u in ieder geval doen voor de belangrijkste vijf punten:

  1. Tegenstrijdige belangen – de WBTR schrijft een tegenstrijdige-belangenregeling voor. Als een bestuurder een persoonlijk belang heeft dat in strijd is met het belang van de instelling, mag die bestuurder op dat punt niet meebeslissen. Neem deze regeling op in uw nieuwe statuten!
  2. Langdurige uitval bestuurder – Ook moet u in de nieuwe statuten opnemen hoe u omgaat met ‘belet en ontstentenis’ van een bestuurder. Met andere woorden: wat doet u als een bestuurder niet in staat is zijn bestuurstaken uit te voeren, bijvoorbeeld door langdurige ziekte? Met deze regeling wil de WBTR continuïteit van bestuur garanderen. 
  3. Toezichthoudend orgaan –  Niet iedere stichting of vereniging heeft een toezichthoudend orgaan, zoals een Raad van Toezicht of Raad van Commissarissen; vooral de kleinere niet. De WBTR stelt een toezichthoudend orgaan niet verplicht, maar schrijft regels voor als u die wel heeft.
  4. Meerderheidsstemmen – De WBTR schaft de meerderheidsstem af. Dat betekent dat één bestuurder nooit meer stemmen mag uitbrengen dan de andere bestuurders samen. Zo voorkomt de WBTR machtsmisbruik.  
  5. Ontslaggronden – Stichtingen die geen aandeelhouders of ledenvergadering hebben, kunnen voortaan bestuurders die hun taken niet goed uitvoeren, eenvoudiger ontslaan. Dat kan door een verruiming van de ontslaggronden. 

Meer informatie vindt u op www.wbtr.nl

 

Grotere aansprakelijkheidsrisico’s?

Buiten de hierboven beschreven veranderingen die u eventueel moet aanpassen in uw statuten, is er nog een heel belangrijk punt waar u op moet letten. Namelijk: wat zijn de gevolgen van de nieuwe regels voor uw aansprakelijkheidsrisico’s? Als bestuurders hun taken niet naar behoren vervullen en zich niet houden aan de regels en verplichtingen van de WBTR, dan kunnen zij aansprakelijk worden gesteld wanneer dat tot schade leidt; in sommige gevallen zelf hoofdelijk aansprakelijk. Na invoering van de WBTR zijn bij faillissement zelfs alle bestuurders en commissarissen van verenigingen en stichtingen aansprakelijk

 

Bestuurdersaansprakelijkheid neemt hoge vlucht 

De afgelopen jaren is het aantal claims tegen bestuurders en commissarissen gegroeid. Zij worden daarbij door de rechter steeds vaker aansprakelijk geacht. Ook worden steeds hogere schadevergoedingen gevraagd en door de rechter toegewezen. Bovendien: na invoering van de WBTR zijn bestuurders van verenigingen en stichtingen net zo aansprakelijk als die van commerciële ondernemingen. Daarbij maakt het niet uit of u betaald wordt als bestuurder of alleen een kleine onkostenvergoeding krijgt.

 

De bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering: het overwegen waard

Als uw acties als bestuurder tot een aansprakelijkheidsclaim leiden, keert uw particuliere WA-verzekering niet uit. Ook kunt u niet terugvallen op uw rechtsbijstandsverzekering. Een bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering dekt die schade wel. Sterker nog: het hoofddoel van deze verzekering is bescherming bieden van het privévermogen van bestuurders, commissarissen en toezichthouders. Dat is niet alleen prettig voor hen, maar ook voor de vereniging of stichting zelf. Want als een schadebedrag hoger is dan het privévermogen van de betrokken bestuurder, hoeft de vereniging of stichting daar niet voor op te draaien.


Wat moet u nu doen?

Officieel hoeft u pas bij de volgende, geplande statutenaanpassing de nieuwe regels en verplichtingen op te nemen in uw statuten. Dat moet in ieder geval binnen vijf jaar. Jaap Scholte: ‘Ik raad alle bestuurders echter aan om zo snel mogelijk een kritische blik te werpen op hun statuten, reglementen en gemaakte afspraken. Dan weten ze zeker dat ze op de juiste manier besturen, namelijk: volgens de wet. Bovendien: wat niet op papier staat, bestaat niet.’ Twijfelt u over uw aansprakelijkheidsrisico’s? Neem dan contact op met uw verzekeringsadviseur. Hij vertelt u graag meer over hoe u die risico’s kunt beperken en/of verzekeren. 

ABN AMRO Verzekeringen

    Ook interessant